Yazarlar
+ Yazar ol
+ Reklam ver
Türkiye'nin ilk ve tek sosyal içerikli kitap sitesi





11 Başlıkta Kaybettiğimiz İnceliklerin Şairi; Gülten Akın

04 Kasım 2016 02:14

Gülten Akın, Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri ve bizce Türk şirinin öz annesi. Cemal Süreya da onu “ümmüşşiir” (şiirin anası) olarak tanımlamıştır. Toplumsal şiirin anlamını ve İkinci Yeni’nin tüm izlerini görürüz onun eserlerinde. Dizeleri yüreğimizi sızlatır, yalnızca bir şair olarak değil; yaşamı boyunca yaptıklarıyla da ne kadar hassas ve iyi yürekli biri olduğunu en derinlerimize kadar hissederiz.

İşte dün aramızdan ayrılan bu naif kadının yaşamını ve birbirinden güzel şiirlerinden bazılarını sizlerle paylaşalım istedik. Onu gerçekten çok özleyeceğiz…

1. Gülerken Yüzün

“Gülerken yüzün

Dem çeken bir güvercinin sesini

İçin için büyüyen çimenleri

Baharda lunaparkı, bayramyerini

Ve alışkanlıklar dışında her şeyi

Gülerken yüzün

Aşıyor geçmişin acılarını

Kendini yarına değiştiriyor

…”

23 Ocak 1933 tarihinde Yozgat’ta doğar. Yozgat’ın Sorgun ilçesinde ilköğrenimini tamamlar ve 1940’lı yıllarda memleketi Yozgat’tan Ankara’ya göç eder. Liseyi ve üniversiteyi orada okur. 1955’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezundur artık. 

2. Ayrılanlar Gemisi

“Bunlar en mutlu günleri ayrılığımızın

Yanaşmadan özleminin limanlarına

Bir uzun hava içinde kendimiz kendimizin

Uzasın dönmenin saçları, çagırma uzasın”

Üniversite yılları devam ederken 1951’de ilk şiiri Son Haber gazetesinde yayımlanır. Ardından da Hisar, Varlık, Yeditepe, Türk Dili, Mülkiye gibi dergilerde çıkar şiirleri.

3. Annesi Çalışan Çocuğun Ağıdı

“Attım. Boyalar ne işe yarayabilir 

Yalnızlık için karadan başka 

Hangi rengi kullanabilirim 

Kuru masa, donuk tavan, somurtuk halı 

Solgun durmalı resimlerim

Pencerem kuşları çekmiyor 

Soluğu azaldı nergislerin 

Üç tarak olsa taranmaz Yuku-Lilinin saçları 

Ben annesi çalışan bir çocuğum 

…”

Üniversiteyi bitirdikten sonra Yaşar Cankoçak’la evlenir ve bu evlilikten beş çocukları olur. Eşi kaymakam olduğu için yıllarca Anadolu’yu gezip Anadolu’nun çeşitli yerlerinde yaşarlar. Gülten Akın ise bu süre boyunca gezdikleri illerde, avukatlık ve öğretmenlik yapar.

4. Yorgun Sevi

“Susarak,iki komşu gibi güne değerek 

Asıl söyleneceklerin üstünden aşarak 

Sevdiğim 

Ayrı ayrı uzakta, yanyana 

Birbirimizi derinden gözlediğimiz yazlarda 

Ve üstün körü baktığımız kentlerde 

Güllerin güllerimiz 

Hüzünlerimse hüzünlerimiz değil 

Bir deli kuzgun gibiyim yaşlı teleğimle

Göğü siliyorum duraksamadan 

Yorgunluktan değil, öyle sanıyorum 

Yalnızlıktandır 

Hızla dökülüyor tüyüm teleğim 

Orda öyle aramızda soluyor işte 

Ayrı ayrı uzakta,yan yana 

Hangi yangın hangi deprem becerebilir?”

Eşinin mesleği yüzünden geçirdikleri göçebe yıllardan sonra 1972’de Ankara’ya yerleşirler. Ve Gülten Akın, burada Türk Dil Kurumu’nda çalışır. Kültür Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğinde bulunur. Ayrıca İnsan Hakları Derneği, Halkevleri gibi demokratik kitle örgütlerinde kurucu ve yönetici olarak görev alır.

5. Bölünen Kadınlar Şiiri

“Sonsuz tenin bir serap olduğunu bilen kadınlar

sonsuz tine büyücülerle yönelen kadınlar

kısık bir perdenin o gerçeği
gösterdiğinden umutlu
bir perdenin kısık yeri kadar
incelen kadınlar

dünya, nedir onlardaki yansın
demir mi, ateş mi, belki cehennem
pervaneler işte, renkli camlara
çarpa çarpa hayal kanatlarını
tükenen kadınlar”

Bu aktif çalışma hayatından sonra 1978’de emekliye ayrılır Gülten Akın artık. Tam her şey artık daha sakin olacak derken, iki sene sonra oğlunun başına gelenlerle sarsılır. Akın’ın oğlu, Ankara’da bir banka soygununa katıldığı gerekçesiyle tutuklanır ve dosyası Şentepe Devrimci Yol davasıyla birleştirilerek müebbet hapse çaptırılır. Sonra cezası yargıtayca bozulsa da, bu zor geçen yıllar annesinin şiirlerine de yansır. Gülten Akın, 42 Gün adlı kitabında Mamak Cezaevi’nde süren açlık grevini anlatmaktadır.

6. Büyü

“Büyü de baban sana

Büyü de 

Acılar alacak

Büyü de baban sana 

Büyü de

Yokluklar alacak

Büyü de baban sana büyü de 

Bitmez işsizlikler açlıklar alacak 

Büyü de

Büyü de baban sana 

Baskılar işkenceler alacak

Kelepçeler gözaltılar zındanlar alacak 

Büyü de

Büyüyüp onyedine geldiğinde 

Büyü de baban sana 

İdamlar alacak”

Gülten Akın’ın şiirlerinde başlarda konu doğa, aşk, ayrılık, özlemdir. Ancak daha sonraları, toplumsal sorunlar ağır basar. 80 öncesinde halkın yaşadıkları, onun hem hayatına hem de şiirlerine yansımıştır. 

7. Yağmurlu

“…

Uzak ve beyaz şehirlerden 

Bir ince yağmurla gelirsin 

Gece bekçisini sokağından 

Garibi yatağından çeker alırsın 

Bir hikaye bilir söylerim 

Dost yıldızlara karşı ve sabaha doğru 

Bu hikayenin bir ucu sendedir 

Kurtarmak isterim kurtarmak isterim 

Bütün uçurtmaların ipi elindedir.”

Şiir üzerine yazılarını bir araya getiren “Şiiri Düzde Kuşatmak” isimli kitabında, halk kaynağına inme isteğini, “Halkta var olan öz ve biçimi diyalektik olarak yükseltmek, şiiri yükseltirken halkın yaşamının ve yaşam biçimlerinin yükselmesine yardımcı olmak” sözleriyle açıklar.

8. Deli Kızın Türküsü

“Sana büyük caddelerin birinde rastlasam 

Elimi uzatsan tutsam götürsem 

Gözlerine baksam gözlerine, konuşmasak 

Anlasan 

Elimi uzatsam tutamasam

Olanca sevgimi yalnızlığımı

Düşünsem hayır düşünmesem

Senin hiç haberin olmasa

Senin hiç haberin olmaz ki

Başlar biter kendi kendine o türkü

…” 

Akın’ın şiirleri pek çok dile çevrilir ve kırktan fazla şiiri de bestelenir. Bunlar arasından biri de, hepimizin bildiği Sezen Aksu’nun seslendirdiği Deli Kızın Türküsü’dür. 

9. Paylaşım

“ağıdını bana dirhem dirhem 

paylaştıran komşum 

sevinçlerin var mı, nerde 

niye onları hiç bilmiyorum”

Akın, yaşamı boyunca şiir dışındaki edebi türlere fazla ilgi göstermez ancak yazdığı yedi adet kısa oyunu bulunmaktadır. Ürettiği tiyatro metinlerinde de kadın, evlilik, düzene yönelik eleştiriler gibi konular üzerinde durmuştur. 

10. Ve bir geyik avına benzetir Gülten Akın

“Şiir yazmak geyik avlamaksa eğer, öldükten sonra avlanmalı geyikler. Yani yaşananlar soğuduktan sonra yazılmalı. Hayatı yok etmedikçe şiiri var edemezsiniz. Yaşamdaki o canlılığı, kımıldayan şeyi yok edeceksiniz; öbür alanda var etmek için.

Hem genç bir kadınken, herkes sizin gizlerinizi merak eder. Bu yüzden bugüne kadar gizlerimi hep sakladım, bunu savundum. Zaten giziniz olmazsa yazamazsınız. Ama şimdi ipuçları vermeyi yeğliyorum. Çünkü geyikler çoktan öldü.”

Akın, yaşamı boyunca, aralarında Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü(1999)’nün de yer aldığı pek çok ödül almıştır. 2008’de Milliyet gazetesinin yaptığı “yaşayan en büyük şair” araştırmasında en çok oyu alır. Ve şiirinde bir doruk noktası olarak nitelendirilen Beni Sorarsan şiiri ile de 2013’te Metin Altıok Şiir Ödülü’ne layık görülür. 

11. İlkyaz

“Ah, kimselerin vakti yok

Durup ince şeyleri anlamaya

Kalın fırçalarını kullanarak geçiyorlar

Evler çocuklar mezarlar çizerek dünyaya

Yitenler olduğu görülüyor bir türküyü açtılar mı

Bakıp kapatıyorlar

Geceye giriyor türküler ve ince şeyler

…”

Gülten Akın “Ah kimselerin vakti yok, durup ince şeyleri anlamaya!” diyerek gönlümüzde inceliklerin şairi olarak yer etmiş ve şair yönüyle Türk edebiyatının da en önemli kadın şairleri arasına girmiştir. Onu dün, 4 Kasım 2015’te, uzun süredir tedavi gördüğü hastanede, kaybettik. Ve daima, yüzümüzde bıraktığı buruk bir gülümsemeyle hatırlayacağız.

 


İçeriği beğendiysen paylaş, çünkü paylaşmak güzeldir :)

İçeriği beğendiysen paylaş, çünkü paylaşmak güzeldir :)

admin-profile/can-ucar.jpg
Can UÇAR

ListeKitap Editörü


Siz de ListeKitap ta kendi içeriklerinizi yayınlayabilir
ve bir yazar profiline sahip olabilirsiniz. İletişim: yazar@listekitap.com

admin-profile/can-ucar.jpg
Can UÇAR

ListeKitap Editörü


Siz de ListeKitap ta kendi içeriklerinizi yayınlayabilir
ve bir yazar profiline sahip olabilirsiniz. iletişim: yazar@listekitap.com

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın. Üye değilseniz Kayıt Olun

İçinde Saatler Geçirebileceğiniz 18 Mükemmel Oda

7.261 kez okundu 24 Ağustos 2015

Bilim Kurgu Konusunda Sınırları Zorlayan 15 Film

42.747 kez okundu 30 Aralık 2015

Eski Kitap ya da Kütüphane Kokulu Romantik Mumlar

6.115 kez okundu 25 Kasım 2015

En İyi 5 Hiking Filmi

13.900 kez okundu 03 Aralık 2015

Kütüphanenizde Bulunması Gereken 8 Türk Yazar

6.942 kez okundu 26 Mayıs 2015

Kitap Severlerin 10 Favorisi

37.566 kez okundu 20 Mayıs 2015


Bizi sosyal medyada takip edin

Arkadaşına Gönder

kalan süre
45% Complete
59 Dk