Yazarlar
+ Yazar ol
+ Reklam ver
Türkiye'nin ilk ve tek sosyal içerikli kitap sitesi





İdam Edilseler Dahi Davalarından Vazgeçmeyen 5 Edebi Kişilik

09 Mart 2017 10:05

 

“Asırda onlar yendi, onlar yenildi. Çok sözler edildi onlara dair ve onlar için ‘zincirlerinden başka kaybedecek bir şeyleri yoktur’ denildi… Niceleri var ki; fikirleriyle, yıllara meydan okuyan eserleriyle dikkatleri üzerilerine çekmiş ve zamana kök salmışlardır. ‘Onlar ki toprakta karınca, suda balık, havada kuş kadar çokturlar. Ve kahreden yaratan ki onlardır, destanımızda yalnız onların maceraları vardır.” Nazım Hikmet

 

Onlar, idam cezalarına çarptırılmalarına rağmen tarih sahnesine isimlerini kazımayı başarmış; davalarından, fikirlerinden vazgeçmemiş kişiler. Bu isimlerden bazılarını sizler için derledik.

 

1- Nefi

17. yüzyılın Divan şairlerindendir Nefi. Divan edebiyatının da en büyük hiciv şairlerindendir. Padişah I. Ahmet zamanında İstanbul’a geldi. Ve burada iyi bir öğrenim görmüş olmakla beraber, farklı memurluklarda çalıştı. II. Osman ve IV. Murat döneminde sanatının ve ününün zirvesine ulaştı. Dönemin padişahlarına ve devrin ileri gelenlerine yazmış olduğu kasidelerle, ayrıca hicivleriyle tanınmıştır. Ve dönemin birçok isminin nefretini üstüne çekmiştir. Padişahın, hiciv yazmasını yasaklamasına rağmen Sadrazam Bayram Paşa’yı hicvetmesi sonucu idam edilir. Üslup olarak, ağır bir dil ve cesur bir söyleyişi vardır. Eserlerini ölçüsüz yazmış, övdüğünü göklere çıkarır, yerdiğini ise yerin dibine geçirir. Bu konuda babasını bile tanımaz, ki babasına bile hiciv yazmıştır. Hicivleri bazen yumuşak takılmalar şeklindedir; kimi zaman ise oldukça ağır ve küfürlüdür. Bu türdeki şiirlerini ‘’Siham-ı Kaza” adlı eserinde toplamıştır.

Merhabâ hoş geldin ey rûh-i revânım merhabâ
Ey şeker-leb yâr-ı şirîn lâ-mekânım merhabâ
Çün lebin câm-ı Cem oldu nefha-i Rühu’l-Kudüs
Ey cemilim ey cemâlim bahr u kânım merhabâ
Nef’î

 

2- Thomas More

(7 Şubat 1478 – 6 Temmuz 1535) İngiliz yazar, hukukçu ve devlet adamı.Yaşamında önde gelen bir bilgin hümanist unvanına sahip olup birçok kamu görevi üstlendi. Ütopya” eseriyle edebiyatta yeni bir nesil yarattı. 1516 tarihinde yazdığı Ütopya’da ideal hayali bir ada ülkenin siyasi sistemini tarif etmişti. Thomes More’un VII. Kral Henry’nin İngiliz klisesinin başına geçme niyetine ilke olarak karşı çıkmasıyla, siyasi kariyenin sonunu hazırlayıp hain olarak idam edilmesine neden oldu. Ve bundan 400 yıl sonra,1935′ te Papa Pius XI tarafından aziz ilan edildi…

"Bütün zenginliğin bir avuç açgözlü insanın elinde bulunduğu ve çoğunluğun sefalet içinde yaşadığı bir toplumda kimse mutlu olamaz." Thomas More

 

3- Nesimi

(1369, Şamahı – 1417, Halep), daha çok Seyid Nesimî mahlası ile tanınan, 14. yüzyılda yaşamış Azeriya da  Türkmen Hurufi divan şairidir. Azerbaycan Türkçesinde ve Farsça divanların yanı sıra Arapça şiirler de yazmıştır. Fazlullah Nâimî’nin (1339-1401) kurucusu olduğu Hurufilik hareketini Nâimî’den öğrenmiş Hurufiliği kabul etmiş ve bu mezhebin önde gelen savunucuları arasında yer almıştır.

Nesimî şairlik gücünü fikirlerini yaymak için kullandı. “Tanrı’nın insan yüzünde tecelli etmesi” ve “vücudun bütün organlarını harflerle izah” gibi fikirleri Sünni çevrelerde tepkiyle karşılandı.

Bir vakit sonra Halep uleması, görüşlerinin İslam’a aykırı olduğunu öne sürerek idam edilmesi için fetva verdi. Mısır Çerkes kölemen hükümdarı Muavyed Şeyh’in onayını alan saltanat naibi Emir Yeşbek tarafından boynu vurulup derisi yüzülmek suretiyle 1417 yılında idam edildi. Cesedi Halep’de 7 gün teşhir edilmiş, sonrasında vücudu parçalanarak birer parçası inançlarını bozduğu düşünülen Dulkadiroğlu Ali Bey ve kardeşi Nâsırüddin ve Kara Yülük Osman’a gönderilmiştir.

Mende sığar iken cahan,
Men bu cahana sığmazam
İmadeddin Nesimi

 

4- Olympe de Gouges

Fransız kadın filozof, yazardır. 1780’lerde oyun yazarı olarak başlamış olduğu kariyerinde siyasi yazılarıyla ünlendi. Fransız Devrimi sırasında çok aktifti. Hakkındaki idam cezasının kaldırılmasıyla mahkemelerde halk jürilerinin kurulması, Fransız sömürgesi altındaki kölelerin özgürleştirilmesi, gayrı meşru çocukların tanınması, evlat edinilmesi, gelir vergilerinin adaletsizliği, yoksulluk konularında mücadele etti. Erkeklerin kadınlar üzerindeki tiranlığının tüm eşitsizlik biçimlerinin kaynağı olduğunu düşünmekteydi. Meclisin çıkardığı Erkek Yurttaş Hakları Bildirgesi’ne cevaben 1791 yılında Kadın ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’ni yayımladı. Görüşleri, fikirleri nedeniyle 3 Kasım 1793’te giyotinle idam edildi. Eserleri insan ve kadın hakları açısından büyük bir öneme sahiptir. Ayrıca Fransız Devrimi’nin ve dönemin kadına ve özgür düşünceye bakış açısını anlamak açısından da yapıtları farklı bir önem arz eder.

“Bu devrim ancak bütün kadınlar kötü kaderlerinin farkında olurlarsa ve toplumdaki haklarını alamadıklarının bilincine varırlarsa tamamlanacak”  Olympe de Gouges

 

5- Abdulhaluk Uygur

Küçük yaşlarından itibaren ailesinin yanında dini ilimleri, Arapçayı ve Farsçayı öğrenir. Abdulhaluk, daha sonra Turfan şehrinde, Çin eğitimi veren okulda Çince öğrenir. 1923 yılındaysa birkaç genç arkadaşıyla beraber Sovyetler Birliği’ne giderek burada üç yıl boyunca eğitim ve öğretim görür. Şair, orada Tolstoy, Maksim Gorki, Michail Jurjewitsch Lermontow gibi ünlü Sovyet şair ve yazarlarının eserlerini okur. Sovyetlerde üç yıl kalan şair 1926 yılında tekrar vatana dönünce halkının fakirlik, cahillik ve baskı altında olduğunu görmeye dayanamaz. Şair, Uygur halkını fakirlik, cahillik ve baskısı altında tutan güçlerle mücadele etmeye başlar. Abdulhaluk, Çin Gomindañ Partisi (Çin Ulusal Partisi) ile amansızca savaşır ve halkını Gomindañ’a karşı teşkilatlandırarak mücadele etmeye davet eder. Onun bu amansızca mücadelesi karşısında Gomindañ Partisi, çareyi Abdulhaluk Uygur’u ortadan kaldırmakta bulur. 1933 yılında Sheng Shicai Turfan şehrine gelerek şairi ve arkadaşlarını tutuklayarak hapse atar. Şair, hapiste iken 13 Mart 1933 tarihinde idam edilir.

Ey fakir Uygur! Uyan uykun yeter. Sende mal yok, şimdi gitse can gider.
Bu ölümden kendini kurtaramazsın. Ah..! senin halin hater, halin hater
Kalk, dedim başını kaldır… Uykunu aç! Rakibin başını kes, kanını saç!
Göz açıp etrafına iyice bakmazsan. Ölürsün armanda bir gün, yok ilaç
Abdulhaluk Uygur

 

 


İçeriği beğendiysen paylaş, çünkü paylaşmak güzeldir :)

İçeriği beğendiysen paylaş, çünkü paylaşmak güzeldir :)

admin-profile/gokceturkkan.jpg
Gökçe Türkkan

ListeKitap Editörü


Siz de ListeKitap ta kendi içeriklerinizi yayınlayabilir
ve bir yazar profiline sahip olabilirsiniz. İletişim: yazar@listekitap.com

admin-profile/gokceturkkan.jpg
Gökçe Türkkan

ListeKitap Editörü


Siz de ListeKitap ta kendi içeriklerinizi yayınlayabilir
ve bir yazar profiline sahip olabilirsiniz. iletişim: yazar@listekitap.com

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın. Üye değilseniz Kayıt Olun

15 Ünlü Şairimizin Duygu Yüklü Yağmur Şiiri

7.439 kez okundu 21 Eylül 2016

Yaşamın İçinde Var Olan Enteresan 17 Yasa

13.715 kez okundu 15 Haziran 2016

Sabahattin Ali’nin Orhan Kemal’le tanışması!

10.089 kez okundu 09 Şubat 2016

Daha Çok Kitap Okuyabilmeniz İçin 5 Öneri

49.379 kez okundu 21 Ekim 2016

Unutulmaz Dizi Kardeş Payı'ndan Efsane 10 Parça

32.143 kez okundu 15 Ağustos 2016

Franz Kafka Hakkında Az Bilinen Detaylar

21.379 kez okundu 09 Haziran 2016

Çok Bilinen Ama Az Tanınan Yazar: Pierre Loti

6.544 kez okundu 24 Kasım 2016

Adorno'dan Kültür ve Yaşama Dair 10 Söz

6.815 kez okundu 19 Ocak 2017


Bizi sosyal medyada takip edin

Arkadaşına Gönder

kalan süre
45% Complete
59 Dk